Jest w wiernych siła odrodzenia
Należy przy tym zapytać, czy na nazwę członków świętego Kościoła zasługują ci, którzy mogli utracić sprawiedliwość, którą, jak sądzono, zachowywali. Należy jednak wiedzieć, że na ogół słabsi członkowie do czasu tylko tracą sprawiedliwość. Gdy potem poznają winę i skłaniają się do pokuty wiążą się silniej, niż sądzono, z tą sprawiedliwością, którą przedtem utracili (XIV,XXXV,42, ŹrMon 44, s. 191).
— Św. Grzegorz Wielki, fragment publikacji Moralia. Komentarz do Księgi Hioba, tom 3 (Księgi XI–XVI) wydanej w serii Źródła Monastyczne.
Nieprzychylne środowisko przeszkadza w nawróceniu
Lecz są tacy, którzy wprawdzie krzepią wewnętrzny głód Słowem Bożym, a w walce z pokusami wspierają się cnotą wstrzemięźliwości, ale wciąż boją się, że zostaną ugodzeni ludzkimi obelgami, i często drżąc przed pociskami ludzkich języków, cierpią w sidłach grzechu (VI,XXVII,44, ŹrMon 41, s. 53).
— Św. Grzegorz Wielki, fragment publikacji Moralia. Komentarz do Księgi Hioba, tom 2 (Księgi VI–X) wydanej w serii Źródła Monastyczne.
W obecności Boga większe poczucie grzechu
Gdy bowiem poznajemy lepiej Bożą chwałę miłując ją, wówczas czujemy, że grzechy, które popełniliśmy, były cięższe. Dlatego też Paweł po doświadczeniu łaski Bożych spraw wiedział już, że było nieprawością to, co poczytywał sobie za gorliwość cnoty (XXVI,XXIX,55, ŹrMon 75, s. 253).
— Św. Grzegorz Wielki, fragment publikacji Moralia. Komentarz do Księgi Hioba, tom 5 (Księgi XXIII–XXVII) wydanej w serii Źródła Monastyczne.
Uciekając od Boga przestaje się Go widzieć
Dlatego również dzisiejsze odgałęzienia rodu ludzkiego nadal czerpią gorycz z tego korzenia, a gdy ktoś zostaje oskarżony z powodu grzechu, ukrywa się pod słowami swojej obrony, jakby pod liśćmi drzew i niejako ucieka od oblicza swojego Stwórcy do cienistej kryjówki samousprawiedliwienia, nie chcąc uznać tego, co zrobił. Chowając się, [człowiek] ukrywa nie siebie przed Panem, ale Pana przed sobą. Doprowadza nie do tego, że sam nie jest widziany, lecz do tego, że nie widzi Widzącego wszystko. Tymczasem początkiem oświecenia jest u każdego grzesznika pokora wyznania, bo już nie chce oszczędzać samego siebie ten, kto nie wstydzi się wyznać zła, które uczynił; ten, który broniąc się, mógł siebie oskarżać, oskarżając siebie obroni się najszybciej (XXII,XV,31, ŹrMon 63, s. 403–404).
— Św. Grzegorz Wielki, fragment publikacji Moralia. Komentarz do Księgi Hioba, tom 4 (Księgi XVII–XXII) wydanej w serii Źródła Monastyczne.
Podwaja się winę jej broniąc
Są ludzie, którzy nie tylko nigdy nie opłakują tego, co czynią, ale nawet nieustannie to chwalą i tego bronią. Kiedy zaś staje się w obronie winy, bez wątpienia podwaja się jej wagę. (…) Grzech zaś powiększa kolejnym grzechem ten, kto jeszcze broni popełnionego zła. (…) Gdy bowiem podczas wypytywania został wezwany do skruchy, dołączył do niej posiłki usprawiedliwienia, mówiąc: Kobieta, którą mi dałeś [za żonę], dała mi owoc z drzewa i zjadłem (Rdz 3,12). Zatem winę swego wykroczenia zrzucił w sposób ukryty na Stwórcę, jakby mówił: „To Ty, który dałeś mi niewiastę, stworzyłeś dla mnie okazję do grzechu”. Gałąź tego błędu rośnie z owego korzenia w ludzkim rodzie aż do teraz, gdyż zły uczynek wciąż jeszcze bywa broniony. Powiada więc [Hiob]: Niech noc owa pozostanie opuszczona i niegodna pochwały (Hi 3,7). To jak gdyby wprost błagał, mówiąc: Wina, którą popełniliśmy, niech pozostanie samotna, aby – chwalona przez nas lub broniona – nie obciążała nas w sposób złożony przed obliczem Sędziego. Oczywiście nie powinniśmy grzeszyć; lecz obyśmy nie dołączali [do grzechu] jeszcze innych, a to, czego się dopuściliśmy, pozostawiajmy jako samotne (IV,XXI,39, ŹrMon 39, s. 327–328).
— Św. Grzegorz Wielki, fragment publikacji Moralia. Komentarz do Księgi Hioba, tom 1 (List, Przedmowa, Księgi I–V) wydanej w serii Źródła Monastyczne.
Ufność następstwem pokuty
Gdy gnębi nas wina grzechu, lękamy się podnieść ku Bogu oblicze naszego serca. (…) Gdy już jednak grzech zostanie obmyty lamentem pokutnym, a tak opłakuje się to, co się popełniło, by już wcale nie popełniać rzeczy godnych opłakiwania, rodzi się w umyśle wielka ufność (XVI,XX,25, ŹrMon 44, s. 307–308).
— Św. Grzegorz Wielki, fragment publikacji Moralia. Komentarz do Księgi Hioba, tom 3 (Księgi XI–XVI) wydanej w serii Źródła Monastyczne.
Fragment publikacji W zmaganiach o wieczność. Wybrane teksty z “Moraliów” św. Grzegorza Wielkiego
Św. Grzegorz Wielki, papież, ur. ok. 540 r. W 574 r. porzucił życie świeckie i został mnichem. Założył kilka klasztorów. W 590 r., po śmierci papieża Pelagiusza II, został wybrany na jego następcę. W 596 r. wysłał misjonarzy do Anglii. Zmarł w 604 r. Był jednym z najbardziej znanych i poczytnych Ojców Kościoła na Zachodzie.
Jeśli zainteresował Cię nasz materiał, mamy dla Ciebie propozycję! Możesz otrzymywać raz w tygodniu, w sobotę o 19:00, e-mail z najnowszymi artykułami z portalu cspb.pl. Wystarczy, że zapiszesz się do naszych powiadomień poniżej...
Chcesz być na bieżąco z najnowszymi artykułami, informacjami dotyczącymi projektu "Filokalia" oraz nowościami wydawniczymi? Jeśli tak, zapraszamy do odwiedzenia strony internetowej, gdzie znajdziesz formularze do zapisu na nasze newslettery.
Czytelnicy i słuchacze naszych materiałów dostępnych w księgarni internetowej, na stronie cspb.pl, kanale YouTube oraz innych platformach podcastowych mogą być zainteresowani, w jaki sposób mogą nas wesprzeć. Od jakiegoś czasu istnieje społeczność darczyńców, którzy aktywnie i regularnie wspierają nasze działania.
To jest tylko pewna propozycja, możliwość wsparcia — jeżeli uważasz, że to, co robimy, jest wartościowe i chcesz dołączyć do darczyńców, od teraz masz taką możliwość. Z góry dziękujemy za każde wsparcie!
